4 Halife Dönemi

Hz. Ömer (r.a) Halifelik Dönemi (634-644) – 2. Halife Dönemi

388views

Hz. Ömer (r.a) Halifelik Dönemi

Hz. Ebubekir(r.a)’ın vasiyeti üzerinde 2.Halife Hz. Ömer (r.a) olmuştur. 10 yıl boyunca Halifelik görevini yapmıştır.4 Halife Dönemi İçerisinde en çok savaş, fetih ve gelişme bu dönemde yaşanmıştır. Hz. Ömer (r.a) adaleti ile ün salmıştır.

Sasaniler ve Bizanslılar ile mücadele edilmiştir. Hz. Ömer (r.a), Suriye’nin fethine önem verdi. Suriye fethi ( 635 ) gerçekleştikten sonra burada bulunan Hristiyanlar din ve ibadetlerinde serbest bırakıldılar. Bu fetih ile birlikte Filistin ve Kudüs hariç her yer feth edilmişti. Sıranın kendisine geldiğini düşünen Kudüs halkı Bizans’tan yardım istedi ve bu istek Bizans imparatoru Herakleois tarafından karşılık buldu. Suriye’de bulunan İslam orduları birleşti ve 636 yılında Ecnadin denilen yerde Bizans ordusu ile savaşıldı. Bu savaş sonunda İslam ordusunun karşısında savaşacak Bizans ordusu kalamadı. Kudüs kuşatıldı ve savaşılmadan Kudüs patriği şehri Halife’ye teslim etti.

Hz. Ömer (r.a) Halifelik Dönemi Askeri Alandaki Çalışmalar
  • İlk Düzenli ordu kuruldu, askere maaş bağlandı.
  • Sınırda bulunan Irak, Mısır ve Suriye’ye Cünd adı verilen devamlı ordugâh şehirleri kurularak savunma ve fetih hareketleri kolaylaştırılmıştır.
  • Orduya ait kayıtların tutulabilmesi için ilk kez ordu divanı kuruldu.
  • İkta ( Memur ve Askerlere maaş karşılığında arazi gelirlerinin verilmesi) sistemi uygulanmaya başlandı.
Hz. Ömer (r.a) Halifelik Dönemi Ekonomi Alanındaki Çalışmalar
  • Devlet Hazinesi ( Beytü’l-Mal ) oluşturulmuştur.
  • Vergilendirme kuralları belirlendi. Haraç ve Cizre vergileri düzenlendi. Müslüman olamayanlardan toprak vergisi olarak “Haraç” vergisi alınamaya başlandı.
  • Ticaretin kolaylıkla yapılabilmesi için para basıldı.
  • Mali ve Ticari amaçlı “Divan Örgütü” kurulmuştur.
Hz. Ömer(r.a)  Halifelik Dönemi Siyasi Alandaki Çalışmalar
  • Feth edilen topraklar yönetim birimlerine ayrılarak büyük iller oluşturulmuş ve bu illere Valiler atanmıştır.
  • Adli Teşkilatlar kurularak yönetim birimlerine Kadılar gönderildi.
  • Feth edilen topraklarda yeni şehirler kuruldu ve buralara Müslüman halk yerleştirildi.
  • Hicret başlangıç alınarak Hicri Takvim kullanılmaya başlandı.
  • Meclis oluşturuldu ve devletin önemli konuları burada görüşülmeye başlandı.
  • Posta teşkilatı kuruldu.

Not: Savaş İsimlerinin Üzerlerine Tıklayarak Daha Detaylı Bilgilere Ulaşabilirsiniz.

Köprü Savaşı

Tarihi:26 Kasım 634

Tarafları: Müslümanlar ve Sasaniler

Nedeni: Nemarık ve Kesker’de İran ordularına karşı kazanılan zaferler sonucu İran’ın yeni bir ordu hazırlayarak saldırıya geçmesi.

Savaşın Sonucu:  Sasaniler Savaşı kazandılar ancak iş karışıklıklarından dolayı geri çekilmek zorunda kaldılar. Böylece Müslümanlar Fırat Nehri’ni geçip Dicle’ye kadar ilerlemişlerdir.

Önemi: Bu yenilgi ilk fetihler döneminde alınan en büyük yenilgi olarak tarihe geçmiştir.

Kadisiye Savaşı

Tarihi: 636

Tarafları: Sasaniler ile Müslümanlar

Tarafların Askeri Gücü: Müslümanlar 34.000 kişi, Sasaniler ile 120.000 kişi.

Nedeni:  Hz. Ömer (r.a) İran topraklarını İslam topraklarına eklemek için Sa’d bin Ebi komutasında bir ordu hazırlatmaya başladı.

Sonucu: Müslümanlar savaşı kazanmışlardır.

Önemi: Bu zafer, Müslümanlara İran’ın kapılarını açtığı gibi, daha sonraki savaşların kazanılmasına da zemin hazırladı.

Celula Savaşı

Tarihi:  637

Tarafları: Sasaniler ile Müslümanlar

Tarafların Askeri Gücü:  Sasanilerin gücü bilinmemekle birlikte Müslümanların Sayısı yaklaşık 12.000

Nedeni:  Kadisiye savaşının kazanılmasıyla Celula fethine hazırlanan Müslümanlara karşı koymak için Sasaniler’in Celula da savaş hazırlıklarına başlaması.

Sonucu: Müslümanlar savaşı kazanmışlardır.

Önemi:  Celula Savaşını kazanan Müslümanlar bir taraftan bu şehri ve Hulvan’ı ele geçirirlerken, diğer taraftan da Dicle Bölgesini tamamını ele geçirme fırsatı elde ettiler.

Nihavend Savaşı

Tarihi:  642

Tarafları: Müslümanlar ve Sasaniler

Tarafların Askeri Gücü:  Sasaniler 150.000 kişilik orduya sahipken, Müslümanlar 30.000 kişilik ordu gücüne sahiptiler.

Nedeni:  İran fethini tamamlamak isteyen Müslümanların savaş hazırlıklarına başlaması.

Sonucu: Savaşı Müslümanlar kazandı.

Önemi:  Sasani İmparatorluğu son buldu.

Mısır’ıın Fethi

Nedeni: Mısır’ın ekonomik zenginliği ve Bizans’tan gelecek tehlikelere açık olması.

Sonucu: Hristiyanlar cizye vergisi ödemeye mecbur bırakıldı.

Önemi: Kuzey Afrika’nın fethi için bu şehir ordugâh olarak kullanılmak için hazırlandı.

Hz. Ömer (r.a)’ın Şehit Edilmesi: Vergisinin düşürülmesini isteyen bir demir ustası tarafından şehit edildi.

Horasan’ın Fethi

Nedeni: İran’ın doğusunda Merv’e çekilmiş olan Sasani Hükümdarı III. Yezdcerd’ in toparlanmasına fırsat vermemek.

Sonucu:  Horasan ele geçirilmiş, böylece Ceyhun nehrine kadar sınırlar genişlemiştir.


Leave a Response